شناسایی و تحلیل عوامل موفقیت استارت‌آپ‌های کسب‌وکار الکترونیک بر پایه مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب

نویسندگان

  • عطیه خدایی * گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
  • ادریس فرهمند گروه مدیریت فناوری اطلاعات گرایش کسب‌وکار الکترونیک، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

https://doi.org/10.22105/msda.v4i1.145

چکیده

هدف: موفقیت استارت‌آپ‌های کسب‌وکار الکترونیک به عوامل متعددی از جمله شناخت بازار، طراحی مدل کسب‌وکار، مدیریت منابع و تعامل با اکوسیستم وابسته است. با وجود پژوهش‌های متعدد درباره عوامل موفقیت استارت‌آپ‌ها، اغلب مطالعات این عوامل را به‌صورت مستقل بررسی کرده‌اند و نقش یک چارچوب مدیریتی منسجم برای تبیین هم‌زمان این عوامل کمتر مورد توجه قرار گرفته است. همچنین، شواهد تجربی درباره میزان اثرگذاری مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب بر موفقیت استارت‌آپ‌ها در اکوسیستم کسب‌وکار الکترونیک محدود است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل موفقیت استارت‌آپ‌های کسب‌وکار الکترونیک بر پایه مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب انجام شد.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی است. جامعه آماری شامل مدیران، بنیان‌گذاران و اعضای کلیدی استارت‌آپ‌های فعال در حوزه کسب‌وکار الکترونیک بود و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته مبتنی بر مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب گردآوری شد. روایی ابزار از طریق نظر خبرگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تایید گردید. داده‌ها با بهره‌گیری از آمار توصیفی و استنباطی برای بررسی روابط میان مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب و موفقیت استارت‌آپ‌ها تحلیل شدند.

یافتهها: نتایج نشان داد مدل کسب‌وکار ناب تأثیر مثبت و معناداری بر موفقیت استارت‌آپ‌های کسب‌وکار الکترونیک دارد. در میان مولفه‌های بررسی‌شده، شناخت مشتری و اعتبارسنجی بازار، ارزش پیشنهادی مسئله‌محور، یادگیری مستمر و بهره‌گیری از بازخوردهای بازار بیشترین نقش را در تبیین موفقیت استارت‌آپ‌ها ایفا می‌کنند، در حالی که مدیریت منابع و عوامل اکوسیستمی نیز با شدت کمتری اثرگذار هستند. یافته‌ها بیانگر آن است که موفقیت استارت‌آپ‌ها بیش از آنکه به منابع اولیه وابسته باشد، به توانایی آن‌ها در یادگیری مستمر، انطباق با نیازهای بازار و بازطراحی تدریجی مدل کسب‌وکار بستگی دارد.

اصالت/ارزش‌افزوده علمی: ارزش افزوده این پژوهش در ارائه تحلیلی یکپارچه از عوامل موفقیت استارت‌آپ‌ها بر پایه مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب در بستر اکوسیستم کسب‌وکار الکترونیک است. برخلاف مطالعاتی که صرفا به شناسایی فهرستی از عوامل موفقیت می‌پردازند، این پژوهش سهم نسبی مولفه‌های اصلی مدل کسب‌وکار ناب را در تبیین موفقیت 

کلمات کلیدی:

استارت‌آپ، کسب‌وکار الکترونیک، مدل کسب‌وکار ناب، اکوسیستم کسب‌وکار، عوامل موفقیت، اعتبارسنجی بازار

مراجع

  1. [1] Noori, S. S. G., Momeni, M., Rabiei, A., & Akbari, S. A. (2014). Investigating the factors affecting the success or failure of nanotechnology startups in Iran. Management Improvement Research - Publication, 8(2), 51-72. (In Persian). https://ensani.ir/file/download/article/1611393352-10359-99-89.pdf

  2. [2] van Winden, W., Kör, B., Sierhuis, D., & Grijsbach, P. (2020). Tech scale-ups in the Amsterdam city region. Hogeschool van Amsterdam. https://research.hva.nl/en/publications/tech-scale-ups-in-the-amsterdam-city-region/

  3. [3] Alipour, M. (2019). Study of factors affecting the success of startup businesses (Case study: Gunai company) [Thesis].

  4. [4] Lee, J. C., & der Waldt, G. (2020). An integrated talent management model for the public service. Administratio Publica, 28(2), 173–190. https://doi.org/10.10520

  5. [5] Pahle, B., Mirbergkar, M., Chirani, E., & Aghajan-Nashtaei, R. (2017). Investigating startup companies’ evaluation models and identifying dimensions, criteria and evaluation indicators for startup companies in the idea stage in Iran. Quarterly Scientific-Research Journal of Investment Knowledge, 10(37), 395-409. (In Persian). http://www.jik-ifea.ir/article_17117_f381ad12a6f5d033ad741ec4d7253e0c.pdf

  6. [6] Mikle, L. (2020). Startups and reasons for their failure. SHS Web of Conferences (Vol. 83, p. 1046). EDP Sciences. https://www.shs-conferences.org/articles/shsconf/abs/2020/11/shsconf_appsconf2020_01046/shsconf_appsconf2020_01046.html

  7. [7] Panjehshahi, M. (2019). Identifying and prioritizing critical success factors for financial startups (Case study: Financial startups in Tehran province). Journal of Management and Accounting Studies, 6(2), 114-145. (In Persian). https://www.noormags.ir/view/ar/articlepage/1747289

  8. [8] Shahraei, B., Ashrafi, M., & Abbasi, E. (2019). Study of modeling factors affecting financing of startups (new businesses) using the DEMATEL technique. Quarterly Journal of Financial Management Strategy, 7(23), 61-89. (In Persian). https://doi.org/10.22051/jfm.2019.21525.1753

  9. [9] Goudarzi, M., Naghizadeh, M., & Biglar, E. (2017). Factors affecting the success of biotechnology accelerators in Iran. Scientific Journal (Ministry of Science), 7(2), 95-112. (In Persian). https://ensani.ir/file/download/article/1658040059-10388-99-145.pdf

  10. [10] Aghajani, H. A., Shariati, Z., & Hosseini, A. (2019). Explaining the evolutionary process and factors affecting the e-business model in Iranian startups. Quarterly Journal of Improvement Management, 14(1), 127-147. (In Persian). https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1685244

  11. [11] Chen, Y. F., Tsai, C. W., & Liu, H. J. (2019). Applying the AHP model to explore key success factors for high-tech startups entering international markets. International Journal of E-Adoption (IJEA), 11(1), 45–63. https://www.igi-global.com/article/applying-the-ahp-model-to-explore-key-success-factors-for-high-tech-startups-entering-international-markets/223145

دانلود

چاپ شده

2026-05-04

شماره

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

خدایی ع., & فرهمند ا. (2026). شناسایی و تحلیل عوامل موفقیت استارت‌آپ‌های کسب‌وکار الکترونیک بر پایه مولفه‌های مدل کسب‌وکار ناب. علوم مدیریت و تحلیل تصمیم , 4(1), 37-45. https://doi.org/10.22105/msda.v4i1.145

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.