چارچوبی نوین برای ارزیابی تحول ناشی از بلاک‌چین در خرده‌فروشی چندکاناله منطقه‌ای

نویسندگان

  • سارینا کبیری گروه مدیریت، دانشگاه آیندگان، تنکابن، ایران.
  • سید احمد عدالت‌پناه گروه علوم کامپیوتر، دانشگاه آیندگان، تنکابن، ایران. https://orcid.org/0000-0001-9349-5695
  • مائده فصیحی * گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22105/msda.v3i3.133

چکیده

هدف: هدف این پژوهش ارایه چارچوبی نوین برای ارزیابی تحول ناشی از به‌کارگیری فناوری بلاک‌چین در خرده‌فروشی‌های چندکاناله منطقه‌ای است. با توجه به چالش‌های موجود در زمینه شفافیت اطلاعات، هماهنگی میان کانال‌های فروش، اعتماد مشتریان و کارایی زنجیره تامین، بررسی عوامل موثر بر استقرار و توسعه فناوری بلاک‌چین در این حوزه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجرا توصیفی ـ تحلیلی است. جامعه آماری شامل مدیران فعال در حوزه فناوری خرده‌فروشی‌های چندکاناله بوده که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و روایی آن با شاخص CVR  و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. برای تحلیل داده‌ها و تعیین روابط علی میان عوامل موثر، از روش دیمتل فازی استفاده شد.

یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد عواملی نظیر دسترسی دایمی، نظارت، کاهش هزینه تراکنش‌ها، واسطه‌زدایی، قراردادهای هوشمند، کاهش زمان تسویه، اعتماد، حریم خصوصی، قابلیت حسابرسی و شفافیت در زمره عوامل علت قرار دارند. همچنین عواملی همچون ناشناس ‌بودن، تراکنش مبتنی بر اجماع، پایگاه داده غیرمتمرکز، امنیت، عملکرد، تغییرناپذیری و بهبود مدیریت ریسک به‌عنوان عوامل معلول شناسایی شدند. یافته‌ها بیانگر آن است که توانایی تفکیک تراکنش‌ها و کاهش خطاها از مهم‌ترین ویژگی‌های اثرگذار فناوری بلاک‌چین در ارتقای عملکرد خرده‌فروشی‌های چندکاناله است.

اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نوآوری این پژوهش در ارایه یک چارچوب یکپارچه برای تحلیل روابط علی عوامل موثر بر تحول دیجیتال مبتنی بر بلاک‌چین در خرده‌فروشی چندکاناله منطقه‌ای است. نتایج این مطالعه می‌تواند مبنایی برای تصمیم‌گیری مدیران در زمینه توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، افزایش شفافیت، بهبود اعتماد مشتریان و ارتقای کارایی زنجیره تامین فراهم آورد.

کلمات کلیدی:

بلاک‌چین، خرده‌فروشی چندکاناله، دیمتل فازی، شفافیت، زنجیره تامین

مراجع

  1. [1] Vern, P., Panghal, A., Mor, R. S., & Kamble, S. S. (2025). Blockchain technology in the agri-food supply chain: A systematic literature review of opportunities and challenges. Management review quarterly, 75(1), 643–675. https://doi.org/10.1007/s11301-023-00390-0
  2. [2] Calderon-Monge, E., & Ribeiro-Soriano, D. (2024). The role of digitalization in business and management: A systematic literature review. Review of managerial science, 18(2), 449–491. https://doi.org/10.1007/s11846-023-00647-8
  3. [3] Zheng, Z., Xie, S., Dai, H.-N., Chen, X., & Wang, H. (2018). Blockchain challenges and opportunities: A survey. International journal of web and grid services, 14(4), 352–375. https://doi.org/10.1504/IJWGS.2018.095647
  4. [4] Bulgakov, A. L., Aleshina, A. V, Smirnov, S. D., Demidov, A. D., Milyutin, M. A., & Xin, Y. (2024). Scalability and security in Blockchain networks: Evaluation of sharding algorithms and prospects for decentralized data storage. Mathematics, 12(23), 3860. https://doi.org/10.3390/math12233860
  5. [5] Conti, M., Kumar, E. S., Lal, C., & Ruj, S. (2018). A Survey on security and privacy issues of Bitcoin. IEEE communications surveys & tutorials, 20(4), 3416–3452. https://doi.org/10.1109/COMST.2018.2842460
  6. [6] Xu, X., Weber, I., Staples, M., Zhu, L., Bosch, J., Bass, L., … & Rimba, P. (2017). A taxonomy of blockchain-based systems for architecture design. ICSA’17: IEEE international conference on software architecture. IEEE. https://doi.org/10.1109/ICSA.2017.33
  7. [7] Ismail, L., & Materwala, H. (2019). A review of Blockchain architecture and consensus protocols: Use cases, challenges, and solutions. Symmetry, 11(10), 1198. https://doi.org/10.3390/sym11101198
  8. [8] Nikzadipanah, A., Rahdar, M., & Bandani, G. (2024). Resilience of the drug supply chain using Blockchain technology. Journal of military medicine, 26(3), 2332–2346. https://doi.org/10.30491/jmm.2024.1006641.1154
  9. [9] Davoudi, S. M. (2024). Providing a supply chain sustainability model using blockchain technology based on an innovative strategy. Quarterly journal of technology development management, 12(1), 79-107. (In Persian). https://doi.org/10.22104/jtdm.2024.6899.3316
  10. [10] Singh, A. K., Kumar, V. R. P., Dehdasht, G., Mohandes, S. R., Manu, P., & Pour Rahimian, F. (2023). Investigating barriers to blockchain adoption in construction supply chain management: A Fuzzy-based MCDM approach. Technological forecasting and social change, 196, 122849. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122849
  11. [11] Quayson, M., Bai, C., Sarkis, J., & Hossin, M. A. (2024). Evaluating barriers to blockchain technology for sustainable agricultural supply chain: A fuzzy hierarchical group DEMATEL approach. Operations management research, 17(2), 728–753. https://doi.org/10.1007/s12063-024-00443-x
  12. [12] Sahoo, P. S. B. B., & Thakur, V. (2023). The factors obstructing the Blockchain adoption in supply chain finance: A hybrid fuzzy DELPHI-AHP-DEMATEL approach. International journal of quality & reliability management, 41(9), 2292–2310. https://doi.org/10.1108/IJQRM-06-2022-0198
  13. [13] Sharma, A., Sharma, A., Singh, R. K., & Bhatia, T. (2023). Blockchain adoption in agri-food supply chain management: An empirical study of the main drivers using extended UTAUT. Business process management journal, 29(3), 737–756. https://doi.org/10.1108/BPMJ-10-2022-0543
  14. [14] Wang, L., Luo, X. (Robert), & Lee, F. (2019). Unveiling the interplay between blockchain and loyalty program participation: A qualitative approach based on Bubichain. International journal of information management, 49, 397–410. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2019.08.001
  15. [15] Mollenkopf, D., Peinkofer, S., & Chu, Y. (2022). Supply chain transparency: Consumer reactions to incongruent signals. Journal of operations management, 68, 306–327. https://doi.org/10.1002/joom.1180
  16. [16] Tian, F. (2017). A supply chain traceability system for food safety based on haccp, blockchain & internet of things. 2017 international conference on service systems and service management (pp. 1–6). IEEE. https://doi.org/10.1109/ICSSSM.2017.7996119
  17. [17] Fauzzia, W., Rahayu, A., & Hendrayati, H. (2025). The role of omnichannel strategy in enhancing consumer experience: A literature review. Dinasti international journal of education management and social science, 6, 1986–1994. https://doi.org/10.38035/dijemss.v6i3.3907

دانلود

چاپ شده

2025-08-23

شماره

دوره 3 شماره 3 (2025): علوم مدیریت و تحلیل تصمیم

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

کبیری س., عدالت‌پناه س. ا., & فصیحی م. (2025). چارچوبی نوین برای ارزیابی تحول ناشی از بلاک‌چین در خرده‌فروشی چندکاناله منطقه‌ای. علوم مدیریت و تحلیل تصمیم , 3(3), 369-381. https://doi.org/10.22105/msda.v3i3.133
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.