تبیین موفقیت پروژه بر پایه رهبری تحول‌آفرین، خود رهبری و توانمندسازی کارکنان

نویسندگان

  • محمود گلابی گروه معماری و مهندسی راه و ساختمان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
  • علیرضا خانی محسن آبادی * گروه مدیریت پروژه و ساخت، دانشگاه معماری و هنر پارس، تهران، ایران.

https://doi.org/10.22105/msda.v4i1.144

چکیده

هدف: موفقیت پروژه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های عملکرد سازمان‌های پروژه محور است و عوامل انسانی و رفتاری نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق آن دارند. در میان این عوامل، رهبری تحول‌آفرین به دلیل توانایی در ایجاد انگیزش، توسعه تعهد و ارتقای عملکرد کارکنان موردتوجه گسترده قرار گرفته است. با این حال، سازوکارهای تاثیرگذاری این سبک رهبری بر موفقیت پروژه، به‌ویژه از طریق ویژگی‌های فردی کارکنان و شرایط سازمانی، همچنان نیازمند بررسی بیشتر است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر رهبری تحول‌آفرین بر موفقیت پروژه با در نظر گرفتن نقش میانجی خود رهبری و نقش تعدیل‌گر توانمندسازی کارکنان انجام شد.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش را کارکنان و مدیران شرکت توسعه سازه‌های دریایی تسدید تشکیل دادند که از میان 1000 نفر، 278 نفر بر اساس جدول مورگان به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد مبتنی بر مدل احمد و همکاران گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها و آزمون روابط میان متغیرها از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزارSmart PLS  استفاده شد. در این چارچوب، رهبری تحول‌آفرین به‌عنوان متغیر مستقل، موفقیت پروژه به‌عنوان متغیر وابسته، خود رهبری به‌عنوان متغیر میانجی و توانمندسازی به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر موردبررسی قرار گرفتند.

یافته‎ها: نتایج نشان داد که رهبری تحول‌آفرین تاثیر مثبت و معناداری بر خود رهبری و موفقیت پروژه دارد. همچنین خود رهبری به‌طور مستقیم بر موفقیت پروژه اثرگذار است و نقش میانجی معناداری در رابطه بین رهبری تحول‌آفرین و موفقیت پروژه ایفا می‌کند. یافته‌ها حاکی از آن است که رهبران تحول‌آفرین از طریق تقویت خود هدایتی، خود انگیزشی و مسئولیت‌پذیری کارکنان می‌توانند زمینه دستیابی به نتایج مطلوب پروژه را فراهم سازند. با این حال، نقش تعدیل‌گر توانمندسازی در روابط میان متغیرهای پژوهش تایید نشد و این متغیر نتوانست اثر معناداری بر شدت روابط موردبررسی داشته باشد.

اصالت/ارزش‌افزوده علمی: ارزش‌افزوده این پژوهش در ارایه یک چارچوب تبیینی برای درک سازوکار اثرگذاری رهبری تحول‌آفرین بر موفقیت پروژه از طریق خود رهبری کارکنان است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد که توسعه قابلیت‌های خود رهبری می‌تواند نقش مهمی در تبدیل رفتارهای رهبری به پیامدهای موفقیت‌آمیز پروژه ایفا کند. یافته‌های پژوهش همچنین بینش‌های کاربردی ارزشمندی برای مدیران پروژه و سازمان‌های پروژه محور فراهم می‌آورد تا از طریق تقویت سبک‌های رهبری توسعه‌گرا و پرورش رفتارهای خود رهبری، عملکرد پروژه‌های خود را بهبود بخشند.

کلمات کلیدی:

رهبری تحول‌آفرین، خود رهبری، توانمندسازی کارکنان، موفقیت پروژه، مدیریت پروژه، معادلات ساختاری

مراجع

  1. [1] Ahmad, M. K., Abdulhamid, A. B., Wahab, S. A., & Nazir, M. U. (2022). Impact of the project manager’s transformational leadership, influenced by mediation of self-leadership and moderation of empowerment, on project success. International Journal of Managing Projects in Business, 15(5), 842–864. https://doi.org/10.1108/IJMPB-03-2021-0066
  2. [2] Chen, Q., Eriksson, T., & Giustiniano, L. (2017). Leading well pays off: Mediating effects and multi-group analysis of strategic performance. Management Decision, 55(2), 400–412. https://doi.org/10.1108/MD-06-2016-0401
  3. [3] Panagopoulos, N. G., & Avlonitis, G. J. (2010). Performance implications of sales strategy: The moderating effects of leadership and environment. International Journal of Research in Marketing, 27(1), 46–57. https://doi.org/10.1016/j.ijresmar.2009.11.001
  4. [4] Shannahan, K. L. J., Bush, A. J., & Shannahan, R. J. (2013). Are your salespeople coachable? How salesperson coachability, trait competitiveness, and transformational leadership enhance sales performance. Journal of The Academy of Marketing Science, 41(1), 40–54. https://doi.org/10.1007/s11747-012-0302-9%0A%0A
  5. [5] Faeq, D. K. (2022). The importance of employee involvement in work activities to overall productivity. International Journal of Humanities and Education Development (IJHED), 4(5), 15–26. https://doi.org/10.22161/jhed.4.5.4
  6. [6] Alfarizi, A. W., Haryadi, D., & Syaechurodji, S. (2022). Mediating of job satisfaction in improving employee performance with the role of empowerment and work discipline. Mantik Journal, 6(2), 1892–1902. https://doi.org/10.35335/mantik.v6i2.2612
  7. [7] Al Zeer, I., Ajouz, M., & Salahat, M. (2023). Conceptual model of predicting employee performance through the mediating role of employee engagement and empowerment. International Journal of Educational Management, 37(5), 986–1004. https://doi.org/10.1108/IJEM-03-2023-0095
  8. [8] Almashhadani, M., & Almashhadani, H. A. (2023). English translations in project management: Enhancing cross-cultural communication and project success. International Journal of Business And Management Invention, 12(6), 291–297. https://doi.org/10.35629/8028-1206291297
  9. [9] Bakker, A. B., Hetland, J., Olsen, O. K., & Espevik, R. (2023). Daily transformational leadership: A source of inspiration for follower performance? European Management Journal, 41(5), 700–708. https://doi.org/10.1016/j.emj.2022.04.004
  10. [10] Al Amin, R., Prahiawan, W., Ramdansyah, A. D., Haryadi, D., Manajemen, M., Sultan, U., & Tirtayasa, A. (2023). Employee performance under organizational culture and transformational leadership: A mediated model. Jurnal Mantik, 7(2), 2685–4236.
  11. [11] Hoch, J. E., Bommer, W. H., Dulebohn, J. H., & Wu, D. (2018). Do ethical, authentic, and servant leadership explain variance above and beyond transformational leadership? A meta-analysis. Journal of Management, 44(2), 501–529. https://doi.org/10.1177/0149206316665461
  12. [12] Lyubykh, Z., Gulseren, D., Turner, N., Barling, J., & Seifert, M. (2022). Shared transformational leadership and safety behaviours of employees, leaders, and teams: A multilevel investigation. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 95(2), 431–458. https://doi.org/10.1111/joop.12381
  13. [13] AlKahtania, N. S., Iqbalb, S., Sohailc, M., Sherazd, F., Jahane, S., Anwarf, B., & Haiderg, S. A. (2021). Impact of employee empowerment on organizational commitment through job satisfaction in four and five stars hotel industry. Management Science Letters, 813–822. https://doi.org/10.5267/j.msl.2020.10.022 %0A
  14. [14] Rappaport, J. (1981). In praise of paradox: A social policy of empowerment over prevention. American Journal of Community Psychology, 9(1), 1–25. https://doi.org/10.1007/BF00896357
  15. [15] Kam, P. K. (2021). From the strengths perspective to an empowerment-participation-strengths model in social work practice. The British Journal of Social Work, 51(4), 1425–1444. https://doi.org/10.1093/bjsw/bcab049
  16. [16] Safari Shad, F., Abedi Sharbiani, A. A., Moradi, M., & Abzari, M. (2015). Structural model of self-leadership dimensions and components of organizational performance improvement. International Conference on Recent Research Achievements in Management, Accounting, and Economics. Tehran, Iran. Civilica. (In Persian). https://civilica.com/doc/406990
  17. [17] Changizi, B., Amirian-Zadeh, M., Salehi, M., & Zarei, R. (1399). Presenting a proposed model for human resource empowerment to enhance productivity at the national Iranian gas company. Journal of Strategic Studies in the Oil and Energy Industry, 12(46), 185-202. (In Persian). https://iieshrm.ir/browse.php?a_id=1057&sid=1&slc_lang=fa
  18. [18] Yazdanshenas, M., & Adibpour, M. R. (2017). The impact of empowering leadership on improving hotel service performance: The mediating role of psychological contracts and knowledge exchange. Quarterly Journal of Tourism Management Studies, 12(40), 83-114. (In Persian). https://doi.org/10.22054/tms.2018.14428.1404
  19. [19] Jalali, S. H., & Mazloumi, N. (2017). The role of transformational leadership in facilitating the strategy implementation process. Public Management Research, 10(36), 161-180. (In Persian). https://doi.org/10.22111/jmr.2017.3513
  20. [20] Afram, J. (2022). The impact of employee empowerment on organizational performance: A mediating role of employee engagement and organisational citizenship behaviour. Intangible Capital, 18(1), 96–119. https://doi.org/10.3926/ic.1781
  21. [21] Inyang, A. E., Agnihotri, R., & Munoz, L. (2018). The role of manager leadership style in salesperson implementation of sales strategy: A contingency perspective. Journal of Business & Industrial Marketing, 33(8), 1074–1086. https://doi.org/10.1108/JBIM-09-2017-0230
  22. [22] Bagnoli, C., & Giachetti, C. (2015). Aligning knowledge strategy and competitive strategy in small firms. Journal of Business Economics and Management, 16(3), 571–598. https://doi.org/10.3846/16111699.2012.707623
  23. [23] Panagopoulos, N. G., & Ogilvie, J. (2015). Can salespeople lead themselves? Thought self-leadership strategies and their influence on sales performance. Industrial Marketing Management, 47, 190–203. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2015.02.043
  24. [24] Tang, M. (2017). Creativity and innovation: Basic concepts and approaches. In Handbook of the Management of Creativity and Innovation: Theory and Practice (pp. 3–32). World Scientific. https://doi.org/10.1142/10086
  25. [25] Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1994). Determinants of innovative behavior: A path model of individual innovation in the workplace. Academy of Management Journal, 37(3), 580–607. https://doi.org/10.5465/256701
  26. [26] Manz, C. C. (1986). Self-leadership: Toward an expanded theory of self-influence processes in organizations. Academy of Management Review, 11(3), 585–600. https://doi.org/10.5465/amr.1986.4306232

دانلود

چاپ شده

2026-04-17

شماره

دوره 4 شماره 1 (2026): علوم مدیریت و تحلیل تصمیم

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

گلابی م., & خانی محسن آبادی ع. (2026). تبیین موفقیت پروژه بر پایه رهبری تحول‌آفرین، خود رهبری و توانمندسازی کارکنان. علوم مدیریت و تحلیل تصمیم , 4(1), 25-36. https://doi.org/10.22105/msda.v4i1.144
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.